Słońce za oknem, sezon grillowy i wakacje w pełni. Wiele osób zastanawia się zapewne, czy nie wybudować na swojej działce w pobliżu domu altany, w której będzie można schronić się przed deszczem, odpocząć, czy zjeść smaczny posiłek. W niniejszym artykule odpowiemy na pytanie: czy wybudowanie altanki wymaga pozwolenia na budowę.
Na potrzeby niniejszego artykułu przyjmiemy definicję, że altana to obiekt, który jest budowlą, często ażurową, stawianą w ogrodzie. Co ciekawe, prawo budowlane posługuje się terminologią altany, pomimo iż w przepisach brak jest legalnej definicji altany. Z uwagi na liczne rozbieżności w tym zakresie zdarza się, że organy administracyjne poprzez pojęcie altany rozumieją obiekt małej architektury, zgodnie z definicją wskazaną w art. 3 pkt 4 prawa budowlanego. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że altana to budowlana o lekkiej konstrukcji, często ażurowej, stawianej w ogrodzie, przeznaczonej do wypoczynku i ochrony przed słońcem i deszczem. Trzeba pamiętać, że altana nie powinna mieć ze wszystkich stron pełnych ścian z oknami i drzwi wejściowych, bo może być wówczas uznana za budynek, który wymagać będzie zgłoszenia budowy lub pozwalania. Altanę zatem odróżnia od budynku przede wszystkim to, że jest ona pozbawiona części przegród zewnętrznych. Elementy jej przede wszystkim są konstrukcją nośną, na której osadzony jest dach, słupy łączące budowlę z gruntem, na którym się znajduje.
Czy w przypadku altanki konieczne jest pozwolenie na budowę?
Odpowiadając na pytanie, czy altana wymaga pozwolenia na budowę lub zgłoszenia należy wskazać w tym miejscu na artykuł 29 ust.1 pkt 2d i art. 30 ust. 1 ustawy prawo budowlane, zgodnie z którym budowa altany ogrodowej nie wymaga żadnych formalności urzędowych tj. uzyskania pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia budowy w sytuacji, gdy spełnimy trzy warunki:
• jest to obiekt wolno stojący (czyli niedobudowany do budynku albo innej altany);
• powierzchnia zabudowy altany nie przekracza 35 m2 (nie ma żadnych ograniczeń co do jej wysokości ani materiałów, z jakich zostanie wykonana);
• łączna liczba takich altan nie przekracza dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki (gdy działka ma mniej niż 500 m2, bez zgody urzędu można zatem wybudować na niej jedną niedużą altanę; a kiedy mniej niż 1000 m2 – trzy altany).
Ważne, że warunki te muszą zostać spełnione łącznie. Wcześniej tzn. przed 1 stycznia 2017 r. konieczne było dokonanie zgłoszenia budowy altany o powierzchni do 35 m2, przy czym warunkiem zwolnienia z pozwolenia na budowę było, żeby na każdych 500 m2 powierzchni działki nie znalazły się więcej niż dwa takie obiekty jak wolno stojący parterowy budynek gospodarczy, garaż, altana, przydomowy ganek lub oranżeria. Obecnie dla liczby altan mamy osobny limit. Co istotne nie wyczerpują go istniejące na działce garaże i budynki gospodarcze.
Jeśli jednak nie uda się spełnić któregoś z powyższych warunków, wówczas należy złożyć w starostwie powiatowym wniosek o wydanie pozwolenia na budowę i dołączyć projekt budowlany altany. Przed postawieniem altany na działce warto dopełnić wszelkich formalności, aby uniknąć sytuacji, w której altana zostanie uznana za samowolę budowlaną i trzeba będzie ją rozebrać, albo zalegalizować zgodnie z prawem i uiścić stosowną opłatę. Kolejną ważną kwestią jest lokalizacja altany, tzn. gdzie można ją usytuować. W zasadzie może to być dowolnie wybrane miejsce na działce, nawet tuż przy granicy z sąsiadem. Altan nie dotyczą bowiem przepisy regulujące sytuowanie budynków, czyli wymóg zachowania minimalnej odległości od granic działki (określonej w § 12 Rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie). Jeśli jednak zamierzamy urządzić w altanie miejsce do grillowania w gronie rodzinnym, czy znajomych, to powinniśmy wybrać miejsce, które w żaden sposób nie zakłóci spokoju sąsiadów. Przenikanie do nich hałasów, dymów i zapachów daje im możliwość wystąpienia z żądaniem zaprzestania tych zachowań, zwanych immisjami, o których będzie można przeczytać w kolejnym artykule.